De wolf, een heerser van de wereld
De wolf (Canis lupus) valt onder de familie van de hondachtigen (Canidae), en onder het geslacht Canis. De soortnaam van de wolf is Canis lupus. In dit artikel leest u alles over de schitterende wolf en hoe het dier in de vrije natuur leeft en jaagt.
Een legendarisch dier
Zoals de mensen uit Afrika een schat van verhalen bezitten over leeuwen en ander wild waarmee ze in de loop van hun culturen veel te maken hebben gehad, zo heeft de wolf in de wereld op het noordelijk halfrond een grote beruchtheid verworven. In de gedichten van de Oude Grieken en Romeinen neemt hij al een opmerkelijke plaats in, evenals in het bijgeloof van de Middeleeuwen. Wie wil weten hòe de wolf er in deze literatuur doorgaans afkomt, moet de fabels van La Fontaine maar eens lezen: daar is hij bloeddorstig en wreed. Wel een beetje onbillijk, als men bedenkt dat de stichters van het oude Rome, Romulus en Remus, door een wolvin gezoogd en grootgebracht werden, zodat daarmee de Romeinse en daarmee een groot deel van onze eigen cultuur te danken is aan de opmerkelijke mensenliefde van de wolf. Althans, volgens de legende.De wolf leeft verspreid over Europa, Azië en Noord-Amerika, waar ze alleen nog voorkomen in voor de mens moeilijk toegankelijk gebieden. Overal echter waar de zich in angstwekkende hoog tempo vermenigvuldigende en jagende mens is verschenen, heeft de wolf zich teruggetrokken of is hij thans uitgeroeid. Want als het op doden aankomt, is de wolf, vergeleken met de mens, nog maar een kind in het kwaad.
De wolven hebben ongeveer de afmetingen van onze grote hondenrassen, een schofthoogte dus van ongeveer 90 centimeter en een lengte van om en nabij de 1.60 meter, van de punt van de snuit tot de punt van de staart gemeten. De staart zelf meet ongeveer 45 centimeter.
Het enorme, sterke lichaam is toch vrij slank gebouwd en heeft een wat ingetrokken buik en iets naar binnen toe verlopende flanken. De kop is lang en spits en ligt met de nek en rug in één lijn. De poten zijn dun maar sterk en de dichtbehaarde staart hangt bijna altijd naar beneden.
Hij heeft twee spitse, maar aan de basis brede, zeer beweeglijke oren en de ogen met de ronde pupillen liggen schuin in de kop. De kleur van de vacht wisselt naargelang het seizoen, maar ook naargelang de omgeving waar we de wolf aantreffen en is meestal rossig in de winter en vaalgeel in de zomer. De onderzijde van het lichaam is het lichtst. Grijsachtige en donkergrijze wolven en zelfs af en toe zwarte exemplaren treffen wij aan in de Spaanse Pyreneeën.
De gewone wolf, Canis lupus
De gewone wolf (Canis lupus) komt in sommig gebieden van Europa nog vrij veelvuldig voor. Stevig gehandhaafd heeft hij zich zelfs in de Scandinavische gebieden, vooral in Lapland en Finland, en verder in Rusland en Polen. In Azië trefefn we hem aan in dat hele, geweldige gebied ten noorden van de Himalaya, maar ook wel ten zuiden daarvan in India en voorts in Zuid-China en Zuid-Japan. Wolven leven meestal in paren en - zoals ik al eerder genoemd had - op voor de mens moeilijk bereikbare plaatsen als de Siberische wouden en steppen, in ruig bergland en zelfs in moerassen.Jacht
Daarbij komt, dat als ze eenmaal bloed hebben geroken ze iedere bezinning schijnen te verliezen en veel meer prooi doden - als dat "veel meer" tenminste voorhanden is - dan ze op kunnen. Dit is ook de eigenlijke reden dat wolven onder veekudden zulke onnodige slachtingen kunnen aanrichten; trouwens ook onder wildkudden van herten en reeën.
Is de wolf eenmaal verzadigd, dan is de wolf echter het voorzichtigste en schuwste dier dat men zich kan indenken. Bij het zien van een paar gehoornde koeien of zelfs maar op het blaffen van een hond kan hij als een haas op de vlucht slaan. Dat is geen lafheid, maar voorzichtigheid. Want waar honden zijn, daar zijn mensen en voor mensen moet je verschrikkelijk op je hoede zijn. Dat is een instinct dat uit vele duizenden jaren wolf-mens-verhouding is ontstaan. En dat een runderhoorn eveneens dodelijk kan zijn, is iets dat een wolf gewoon wéét!
Maar om nog even bij het voedsel van de wolf te blijven: hondenvlees is wèl zijn lievelingskostje. Het minst lekker vindt hij vogels, kleine knaagdieren en ook kikkers en insecten, waarmee hij in perioden van voedselschaarste genoegen neemt, evenals lootjes van bomen en zelfs mossen. Een hap rot vlees op zijn tijd apprecieert hij daarentegen weer als een verrukkelijk toetje, evenals een gewonde soortgenoot waarin hij - wanneer die eenmaal naar bloed ruikt - al gauw een prooi ziet.
In het jagen is de gewone wolf meestal recht toe recht aan. Hij rent rechtstreeks op zijn prooi af en neemt hem te pakken zodra hij hem maar krijgen kan, hoewel niet altijd. Van een wolvepaar dat in de buurt van een veekudde opereert, kan men namelijk verwachten dat het vrouwtje de herdershond weglokt door een vlucht te simuleren, waarna het mannetje onder de onbewaakte schapen inderdaad "als een duivel tekeer gaat".
Ook is geconstateerd hoe één exemplaar uit een meute wolven een stuk groot wild opjoeg, waarbij de troep de vluchteling naar alle ongewenste kanten de pas afsneed, rustig om het dier heen ging zitten als het bleef staan om even bij te komen. Daarna werd de jacht weer hervat tot de prooi, uitgeput en niet meer in staat zijn levensgevaarlijke gewei als wapen te gebruiken, in elkaar zakte om zich pas dan - zo voorzichtig zijn wolven - te laten verscheuren. Bij zulk gedrag denken we al gauw aan intelligentie, leervermogen en ervaring, begrippen die toch wel uitgaan boven wat wij onder instinct plegen te verstaan.
Ervaringen blijven de wolf altijd bij. Als hij eenmaal met een lasso of wolveklem te maken heeft gehad en het er leven heeft afgebracht, is hij in het vervolg als de dood voor alles wat maar op touw of een stuk staal in de grond lijkt. De Lappen maken daarvan gebruik. Wanneer ze zich met hun hondesleden op de eenzame sneeuwvlakten wagen en er wolven in de buurt zijn, dan laten ze een lang touw achter hun sleden aan slepen. Wanneer aanvallende wolven zo'n bungelend ding zien, zullen ze óf afzien van hun voorgenomen aanval, óf een eenmaal begonnen aanval niet doorzetten. Want zo'n touw betekent gevaar. Dat weten wolven nu eenmaal. Evenzo zal een wolf, zelfs als hij uitgehongerd is, niet gauw een aan een boom vastgebonden rendier aanvallen.
Vooral in de winter verzamelen de wolveparen zich tot grote meutes die over de steppen jagen en daarbij, zoals we al zeiden, enorme afstanden afleggen. Op deze tochten rennen ze, zelfs een flottieltje oorlogsschepen in kiellinie over de oceaan stuift, in een rechte lijn achter elkaar aan, waarbij het, als het sporen in de sneeuw betreft, onmogelijk is te schatten hoeveel wolven dit ene spoor hebben gemaakt. Maar lukraak rennen op goed geluk is er toch meestal niet bij. Een opererende meute met zo veel scherpe oren en neuzen kan haast niets ontgaan en het opgewonden gehuil over waargenomen en nagejaagde prooi is de hele winternacht dan ook niet van de lucht.
In de aanval is de wolf even vastberaden als behoedzaam en zal hij een prooi, waarvan hij vermoedt dat die hem best eens kon ontsnappen, onder de wind besluipen. Zijn nadering kan dan ongemerkt geschieden. Want ij heeft dan het vorodeel van het geurcontact omgedraaid en aan zijn kant gebracht.
2 wolvenpups
Voorjaar en pups
In het voorjaar brengt de wolvin vier tot zes welpen (pups) ter wereld die tussen struikgewas, in een zelf gegraven hol of in het hol van een ander dier opgroeien. De eerste tien dagen zijn de jongen blind. Gedurende twee maanden worden ze door de moeder gezoogd, die de jongen in deze tijd dapper tegen eventueel gevaar verdedigt; inclusief tegen de vader, die eveneens pogingen onderneemt om zijn kroost te consumeren. Na een jaar zijn de welpen volwassen, waarna zij tot hun derde jaar nog blijven groeien.Wolven kunnen 16 tot 20 jaar oud worden.
Amerikaanse en Indische wolf
Amerikaanse wolf
De Amerikaanse wolf (Canis lupus occidentalis) en de Indische wolf, of landjak (Canis lupus pallipes), zijn zo nauw verwant aan de gewone wolf, dat men eerder van variëteiten dan van afzonderlijke soorten kan spreken. De eerste variëteit, die vroeger zeer veel in Noord-Amerika voorkwam, treffen we nu alleen nog aan in de nog niet in cultuur gebrachte, dan wel weinig door de mens betreden gebieden tussen Mexico en Noord-Canada.
De Amerikaanse wolf leeft op ongeveer dezelfde manier als de gewone (grijze) wolf. Vroeger volgde hij de geweldige Amerikaanse bisonkudden, waarvan ze de volwassen, in kuddeverband grazende en trekkende dieren nooit durfden aan te vallen, maar waarbij ze het voorzien hadden op zieke, of gewonde, uit het kuddeverband geraakte dieren en afgedwaalde kalveren.
Met het uitroeien van de bisons verdwenen ook deze wolven, waarna de kolonisatie hen nog verder naar de steeds kleiner wordende ontoegankelijke gebieden van het Noord Amerikaanse vasteland terugdrong.
Indische wolf
De jachtmethode van de Indische wolf is nogal specifiek. De kleine meute verdeelt zich namelijk in twee samenwerkende groepen. De ene groep spoort en jaagt de prooi op, de andere legt zich in hinderlaag en bespringt het passerende wild, dan wel snijdt het de pas af, zodat het afzwenkt naar een plek waar het niet meer gemakkelijk verder kan vluchten, bijvoorbeeld een rotskloof. Daar ontmoeten beide wolvengroepen elkaar weer bij een verscheurend eetfestijn. Ook probeert de ene helft van een meute wel eens de herder of herdershond van de kudde weg te lokken, waarna de andere helft, aanvankelijk onzichtbaar opgesteld, plotseling opduikt, op de kudde afvliegt en daar ziet te pakken wat ze te pakken krijgt.
Veel respect voor de woedend terugkerende of angstig weglopende herder toont de Indische wolf daarbij niet, daar hij gewend is dat deze hem geen haar van zijn vacht zal krenken. Onder Hindoes leeft namelijk het bijgeloof dat grond, die eenmaal met wolvebloed besmeurd is geweest, onvruchtbaar wordt. Dat is voor een Hindoe een onverdraaglijke gedachte. Daarom werken Hindoes er in het algemeen ook niet aan mee om wolven te vangen, zelfs niet wanneer deze hun kinderen hebben verscheurd. © 2008 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Dieren (Dier en Natuur) op 22-02-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...
Verwante artikelen
- Familie van de Hondachtigen (Canidae): Zoals u misschien al wel weet, is 'de hond' niet de enige soort die wordt ondergebracht in de familie van de hondachtigen. De Latijnse benaming voor deze familie luidt:…
- De coyote en de carasissi: In dit artikel zal aandacht besteed worden aan de coyote (Canis latrans) en de carasissi (Canis cancrivorus). Aangezien de meningen verschillen over het plaatsen van de coyote en c…
- De Wolf (Canus Lupus): Dit artikel verteld het een en ander over de magnifieke dieren, bekend als wolf. Deze worden vaak verkeerd begrepen en zijn daardoor bedreigde diersoorten. Boeren vinden het rovers, an…
- Dingo, het enige roofdier van Australië: In dit artikel zal ik de Dingo beschrijven. De Latijnse benaming voor dit dier is: Canis dingo. In heel Australië, Nieuw-Zeeland en Nieuw-Guinea is dit het enige roof…
- Oogaandoening: Grijze staar: Bij grijze staar is de ooglens vertroebeld waardoor het zicht vermindert. In extreme gevallen is de ooglens zo vertroebeld geraakt dat er met dat oog niks meer gezien kan worden.…
Reageer op het artikel "De wolf, een heerser van de wereld"
Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.
