Haflinger, het schitterende paard met witte manen

De Haflinger is een opvallende verschijning. Stevig en harmonisch gebouwd oogt hij heel charmant door zijn goudglanzende voskleur in combinatie met zijn specifieke weelderige witte manen met de lange witte vracht voorpluk en zijn mooie witte staart. In dit artikel leest u alles over de schitterende verschijning van de Haflinger!

Het kleine hoofd van de haflinger is fijn gevormd met mooie grote ogen en kleine oortjes. Deze verwijzen, net als zijn temperament, naar het Arabische bloed in dit oorspronkelijk Oostenrijkse bergpaardje. Eertijds een klein puur werkpaard heeft de haflinger tegenwoordig meer maat, is elegant met ruime beweging en populair als fijn recreatie rij- en menpaard. Daarbij doet hij het ook goed als dressuur en springpaard, in de endurance, de voltige en het western rijden. De veelzijdige haflinger is makkelijk en sober in onderhoud, een ideaal vrijetijdspaard dus!

Universal-Pferd

In Oostenrijk heeft de Haflinger de erenaam 'Universal-Pferd'. Hij heeft die naam overal ter wereld kunnen waarmaken omdat zijn prestaties in verhouding tot zijn grootte enorm zijn. De alleskunner is zo sober doordat hij als sterk werkpaard is gefokt in de bergen van Zuid-Tirol waar het klimaat bepaald niet mild en bijzonder wisselend is.

Hij bezit dan ook een grote weerstand tegen extreme en snel wisselende weersomstandigheden. Dit maakt hem nu extra aantrekkelijk als recreatiepaard omdat hij zomer en winter buiten kan blijven.

Ander type

De Haflingers van het eerste uur waren een ander type dan de Haflingers die nu op keuringen te bewonderen zijn. Het waren krachtige paardjes met een stokmaat van 135 tot 145 centimeter. Zwaar gebouwd en met brede schouders, een zware hals, een korte, brede rug, dikke billen en zeer stevig beenwerk, waren ze geschikt als werkpaard op de bergweiden maar ook als pakpaard.

Met de korte benen waren de gangen wel kort en stug, maar ook zeker. Daardoor konden ze, zwaar bepakt, hun weg naar boven op de smalle bergpaadjes veilig afleggen. Hiervoor hadden deze bergpaarden ook voldoende uithoudingsvermogen.

Ze waren sterk en sober, hadden weinig nodig en konden tegen de strenge winters. Geduldig en makkelijk in de omgang hoorden ze voor de Alpenboeren bij de familie. De jongere gezinsleden moesten er net zo goed mee overweg kunnen, ook als trekpaard.

De stoere Haflinger kreeg adellijke kenmerken als verfijning en temperament doordat hij in het dalgebied 'Sarndal' werd gekruist met Arabisch bloed, kleine Oosterse paarden die doortrekkende Oost Gothische krijgslieden meebrachten. Het was dan ook een feest om in de winter een aansprekend paard voor de arreslee te kunnen spannen!

Win-win regeling

De fokkerij van de Haflingers die als de eerste echte raspaarden worden beschouwd begint in 1874. In samenwerking met het in Stadl-Paura onder legerleiding opgerichte staatshengstendepot fokken de boeren de paarden voor het leger. De boerenzonen uit Tirol die het leger komen versterken moeten immers over paarden kunnen beschikken. Ze kennen de bergpaarden goed en aan de andere kant zijn de paarden al aan het land en klimaat gewend. Daarbij zijn pakpaarden ook altijd welkom.

De samenwerking ging als volgt: de staatsfokkerij biedt de boeren aan dat zij hun merries kunnen laten dekken door een staatshengst, waarna de jonge paarden worden opgekocht door het leger. In dienst worden deze paarden afgericht. Na vier jaar zwaaien de paarden af en komen terug bij hun fokker. Het leger beschikt zo over goed gefokte paarden en later krijgen de boeren hun eigen paarden goed afgericht terug.

Daarbij was de afstamming van de merries meestal niet bekend, terwijl de verschillende staatshengsten goede vaderpaarden zijn met een afstamming die meestal wel bekend is. Nu zouden we zeggen: een rendabele win-win regeling voor beide partijen.

De Haflinger

Arabisch bloed is van grote invloed geweest in de fokkerij van de Haflingerpaarden. De Arabische hengst 133 El Bedavi XXII wordt van de stoeterij Radauz gekocht voor de dekdienst. De Arabier is in die tijd de veredelaar bij uitstek. Hij vererft onder andere hardheid en temperament en qua exterieur verfijning, wat met name herkenbaar is in het fijne hoofd met de 'Arabische neus' (dunne, wijde neusgaten) van de Haflinger.

Het bijzondere aan El Bedavi XXII is zijn kleur. Hij is goudbruin met een aalstreep en vererft die kleur aan zijn kinderen.

De combinatie El Bedavi XXII met een Tiroler Landesstute brengt het hengstveulen Folie 249. Hij heeft de goudkleur van zijn vader, maar weelderige witte manen en een witte staart! Deze bijzondere kleurencombinatie geeft hij voor 99% door aan zijn kinderen, ongeacht de kleur van hun moeder.

Folie dient 19 jaar in het leger als dekhengst. Van zijn vele zonen leggen er twee, Folie 14 (1887) en Hafling 252/233 (1897) de basis voor de vijf hengstenlijnen van de Haflingerfokkerij. Deze stamvaders Nibbio (1920), Willi (1921), Anselmo (1926), Student (1927) en Massimo (1927) bepalen in hoofdzaak de bloedlijnen van de Haflingerpaarden.

Iedere Haflingerhengst die wordt goedgekeurd krijgt een naam met de beginletter van de naam van zijn stamvader. Zo is direct duidelijk van welke lijn een hengst afstamt.

Op dit moment zijn er zeven bloedlijnen: de N-lijn, W-lijn, A-lijn, St-lijn, M-lijn, S-lijn en de B-lijn.

De Haflinger heeft zijn naam te danken aan de plaats Hafling in Zuid-Tirol. Hafling, de al genoemde in 1897 geboren zoon van Folie 249, is naar deze gemeente vernoemd. Na de eerste wereldoorlog valt de Oostenrijkse Hongaarse Monarchie onder Keizer Franz Jozef uit elkaar en wordt het Rijk verdeeld. Sindsdien ligt Hafling in Italië. Maar de naam van de Haflinger blijft, het ras was tenslotte ouder dan de nieuwe landsgrens.

Vanaf 1921 wordt het ernst met de registratie van de Haflinger en wordt het stamboek de Eerste Haflinger Fokvereniging in Tirol opgericht.

Kleur als rasmerk

Worden er in de beginjaren nog wel met paarden met een andere kleur gefokt, de voskleur geniet tenslotte de voorkeur. Vooral de (goud)vos met lange witte manen en witte staart is favoriet. Door zeer selectief te fokken met paarden met de gewenste kleur wordt in het begin van de twintigste eeuw de voskleur met de witte manen en witte staart een uniformele eigenschap.

Kleurvererving bij paarden is terug te brengen tot de drie basiskleuren zwart, bruin en vos, plus een aantal verdunningsfactoren. Van deze drie is het vos-gen recessief. Een vos gekruist met een vos levert dus altijd een vos op. Voskleur met witte manen en staart heet zweetvos en wordt veroorzaakt door het 'Flaxen' gen. Deze kleur is waarschijnlijk ook recessief.

Het Flaxengen beïnvloedt vermoedelijk het rood in de staart en manen van een vos. Door alleen paarden met dezelfde recessieve genen te kruisen is het dus mogelijk heel selectief te fokken.

De voskleur kent overigens heel wat variatie, koffie of koolvossen zijn donker en leem of melkvossen zijn licht. De voorkeur van de fokkers gaat de laatste jaren het meest uit naar een glanzende goudvos. De weelderige witte manen met de lange witte vracht voorpluk en de witte staart blijven hierbij een raskenmerk voor de haflinger.

De haflinger in Nederland

De haflinger wordt in 1961 voor het eerst in nederland ingevoerd om, in navolging van Oostenrijk, bij kleine boerenbedrijven op het land te werken. In bijna 10 jaar tijd komen er 750 merries en 10 hengsten uit Tirol waarmee in ons land de fokkerij wordt begonnen. Een bij de meeste liefhebbers van Haflingers bekende uitspraak:

"Van voren een heer en van achteren een boer"

stamt uit die beginperiode van de Haflinger op ons boerenland. De Nederlandse versie van het Oostenrijkse stamboek wordt dan ook ondergebracht bij de Vereniging het Nederlandse Trekpaard. Tegenwoordig lijkt dit wat vreemd, maar historisch gezien is het zeer logisch.

Kort hierna wordt echter duidelijk dat de mechanisatie van de landbouw niet beperkt blijft tot de grote bedrijven maar in de hele agrarische bedrijfstak niet is te stuiten. Deze ontwikkeling is voor de meeste werkpaardenrassen een zware slag, maar de Haflinger vindt vrijwel direct nieuw emplooi en slaat daarna qua ontwikkeling nieuwe wegen in.

De economische vooruitzichten zijn na de periode van wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog goed te noemen en steeds meer mensen ontdekken het paard als vrijetijdsbesteding.

De Haflinger is charmant om te zien, bekend om zijn kracht, uithoudingsvermogen en soberheid in onderhoud en is qua karakter lief, evenwichtig, intelligent en kindvriendelijk. Deze combinatie spreekt de paardenliefhebbers aan.

Niet al te groot en ook door beginners te hanteren is hij in eerste instantie zeer geschikt voor het recreatieve aangespannen werk. Alle eigenschappen die de Oostenrijkse fokkerij in de Haflinger had gebracht passen goed bij de recreatieve menner.

Populair

Met de stijgende vraag naar de Haflinger als rijpaard moest het fokbeleid worden aangepast. Vaak wordt voor de veredeling van een ras de hulp ingeroepen van de Arabische Volbloed of de Engelse Volbloed, maar hiervoor is dit nu niet gebeurd. Omdat de stamvader van de Haflinger een Arabier is zijn er wel wat experimenten gedaan met het inkruisen van Arabisch bloed. Deze kruisingen zijn in een apart stamboek opgenomen, het Haflo Arabe stamboek, maar ze spelen eigenlijk geen rol in de fokkerij van de pure haflinger.

De verandering van type naar een comfortabel rijpaard hebben de fokkers tot stand gebracht door binnen de eigen populatie te selecteren. Hierdoor maakt de Haflinger nu ook carrière als zadelpaard. Het is tegenwoordig een elegant paardje met ruime, soepele gangen en een stokmaat van 150 centimeter is geen uitzondering.

Zijn elegante uiterlijk en hogere stokmaat zijn niet ten koste gegaan van zijn prettige en evenwichtige karakter. Ook de prachtige volle witte manen en staart zijn gebleven, evenals een kol of bles op het nog even expressieve hoofd. De wens aftekeningen op de benen minimaal te zien wordt ook gehonoreerd. Het verschil zie je aan een schuinere schouder, een betere hoofd/hals aanzet, geen geultje meer op de achterhand en met meer souplesse en ruimte. De Haflinger is nog steeds een fijn recreatiepaard, waar ruiters nu ook ten volle van kunnen genieten.

De Haflinger wordt steeds populairder doordat hij als ideaal veelzijdig vrijetijdspaard met de tijd is meegegaan. Hij heeft bewezen da thij voor veel doeleinden kan worden ingezet en bereid is intens te presteren. Regelmatig scoren Haflingers goed in de dressuurring en ook op het springterrein staan ze hun mannetje.

Het enthousiasme voor de paardensport stijgt nog steeds en de Haflinger heeft hierbij absoluut een eigen plek veroverd. Veel paardenliefhebbers beleven enorm veel plezier aan de schitterende Haflinger.

Andere paardenrassen

Bent u geïnteresseerd in informatie van andere paardenrassen? Klik dan hier. © 2008 - 2010 Hikari, gepubliceerd in Dieren (Dier en Natuur) op 25-01-2008, laatst gewijzigd op 23-03-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De Haflinger pony: De Haflinger is een compacte tuig- en rijpony uit Oostenrijk. Iedereen herkent ze aan hun typisch uiterlijk: vos met witte manen en staart. Het zijn vriendelijke en zachtaardige pony's met…
• De Haflinger een veelzijdig paard: Uit de bergen van Tirol uit Oostenrijk komt oorspronkelijk dit kleine oersterke voskleurig paardje. De voskleur en de witte manen en staart zijn typisch voor de Haflinger e…
• Kenmerken van de pony: Als we een klein paard in de wei zien staan dan zeggen we meteen dat het een pony is. Maar wat het woord pony nu echt betekent is niet algemeen bekend. Dat is op zich wel te verklaren,…
• De Welsh Mountain Pony - sectie A: Toch bijna iedere paardenliefhebber kent wel het ras Welsh Pony, maar als je het eens van dichterbij bekijkt zit het stamboek toch wel heel ingewikkeld in elkaar. Dit artik…
• De Amerikaanse Appaloosa: De appaloosa is afkomstig uit Noord-Amerika en werd gefokt door de Nez Percé indianen. Dit goedmoedige paard is gekend door zijn gevlekte vacht en uithoudingsvermogen. De Appaloosa…