Dierproeven in Nederland

In Nederland worden jaarlijks ruim 700.000 proefdieren gebruikt. Dierproeven zijn experimenten waarbij dieren worden gebruikt en daarna gedood. Voor medische-, biologische- en dierengeneeskunde, make-up en schoonmaakmiddelen en veeteeltkundig onderzoek. Maar ook bij psychologisch onderzoek worden dieren gebruikt, bijvoorbeeld doolhoven, sensorische prikkels, voedsel, geluid , etc. Nu er nieuwe technieken zijn, worden dieren ook gebruikt voor manipulatie, klonen en xenotransplantatie.

Vergunning

In Nederland heeft men een vergunning nodig om dierproeven te mogen doen. In Nederland zijn er 81 instanties die zo'n vergunning hebben. Bijvoorbeeld ziekenhuizen, universiteiten en andere onderzoeksinstellingen, maar ook fabrikanten.
Er zijn Europese richtlijnen, over bijvoorbeeld de huisvesting. Honden krijgen 2,8 m² per dier.

Dierproef

Onder dierproef wordt verstaan; het geheel van handelingen, dat ten aanzien van een levend gewerveld dier, dan wel een levend ongewerveld dier van een bij algemene maatregel van bestuur aangewezen soort, wordt uitgevoerd met het doel;

• Voor het ontwikkelen van sera, vaccins, diagnostica of andere medische, veterinaire of biologische zelfstandigheden te produceren of te controleren, of biologische ijkingen uit te voeren
• toxicologische of farmacologisch onderzoek te verrichten
• zwangerschap, ziekelijke of andere lichamelijke toestanden of lichamelijke kenmerken van mensen of dieren of overeenkomstige toestanden of kenmerken van planten te herkennen of om op te sporen, anders dan in de uitoefening van de diergeneeskunde op het betrokken dier
• kennis van het menselijke of dierlijke lichaam, of handvaardigheden in het verrichten van ingrepen daarop, en verschaffen of te ontwikkelen, of
• een antwoord te verkrijgen op een wetenschappelijke vraag, voor zover redelijkerwijs moet worden aangenomen dat daardoor het dier ongerief kan worden berokkend, of waarvan het beoogde of mogelijke gevolg de geboorte is van een dier dat ongerief ondergaat

Proefdieren, cijfers 2006

De dieren die gebruikt worden als proefdier worden speciaal voor dit doel gefokt. Veel instellingen fokken hun dieren zelf.

soort dieren	hoeveelheid	waarvoor
muizen	281.084	onderzoek naar kanker
ratten	137.732	vaccins en sera voor mensen
hamsters	5.383	ontwikkeling van vaccins voor dieren
cavia's	7.787	ontwikkeling van vaccins voor dieren
andere knaagdieren	684	-
konijnen	9.943	ontwikkeling van vaccins en sera voor mensen
honden	2.246	-
katten	250	ontwikkeling van voedseltoevoegingen
fretten	501	ontwikkeling van vaccins en sera voor mensen
andere vleeseters	31	-
nieuwe en oude wereldapen	586	ontwikkeling van geneesmiddelen
paarden	3.022	productie en ontwikkeling van vaccins
varkens	7.905	effecten van toevoegingen in voedsel
geiten	553	onderwijs en onderzoek naar hart- en vaatziekten
schapen	3.933	onderzoek naar geneesmiddelen
runderen	2.286	wetenschappelijke vragen
andere zoogdieren	194	-
kippen	108.788	vaccins voor dieren
andere vogels	11.948	vaccins voor dieren
vissen	15.306	schadelijkheid van stoffen testen
amfibieën	3.218	wetenschappelijke vragen
reptielen	370	onderwijs

(uit 'Zo doende 2006', het jaaroverzicht van de Voedsel- en Waren Autoriteit over dieproeven en proefdieren)

Na de proeven worden de dieren doodgemaakt. De onderzoeker wil zien welk effect de proef op de organen heeft gehad. Slechts 3% van de dieren worden voor meer dan één proef gebruikt.
Muizen en ratten worden vergast. Andere dieren worden via de halsslagader verbloed of onthoofd. Grotere dieren worden gedood met een overdosis narcose middel.

Onderwijs

Bij een studie Biologie, Geneeskunde, Farmacie en andere studies worden studenten geacht tijdens practica zelf dieren te doden en open te snijden. Ze leren de organen kennen of snijvaardigheden. Dit is onnodig. Het kan prima vervangen worden door video's, illustraties, computersimulaties, kunstofmodellen en preparaten.
Studenten hebben het recht om deze proeven te weigeren. De school moet dan een alternatief programma bieden.

Cosmetica

Vanaf 1997 is het verboden om dierproeven voor cosmetica uit te voeren. Maar de meeste producten in de Nederlandse winkels zijn op dieren getest. Deze producten worden geïmporteerd uit landen waar dierproeven voor cosmetica wel zijn toegestaan. In 2013 komt er een volledig Europese test- en handelsverbod voor cosmetica die op dieren is getest.
Voor cosmetica worden nu nog 9.000 dieren gebruikt voor de dierproeven. Er is een speciale cosmeticagis te koop, hierin staan alle producten die wel of niet op dieren zijn getest. Meer lezen? Dierproefvrije cosmetica

Voeding

In 2006 zijn 7.828 dieren gebruikt voor het testen van voedsel. De dieren die hiervoor gebruikt worden zijn ratten, muizen, cavia's, konijnen en varkens. Ze testen bijvoorbeeld de additieven (E-nummers) die in voedsel voorkomen.
Over de soort testen die uitgevoerd zijn, wordt niks verteld.

Diervoer

Ook voor diervoer worden dierproeven gedaan.
Hiervan is een lijst te vinden op de site van dierproefvrij.

Alternatieven

De testen geven niet altijd een realistisch beeld. Dieren en mensen reageren soms verschillend op bepaalde produkten.
Alternatieven

• Vermindering; minder dieren gebruiken, delen van dieren gebruiken die overblijven, beter statistisch ontworpen studie, betere kwaliteit van de dieren.
• Verfijning; modernere technieken, betere huisvesting, pijnbestrijding, verdoving, het dier niet onnodig laten lijden, op tijd afmaken.
• Vervanging; computermodel gebruiken, video in het onderwijs, menselijk materiaal gebruiken.

Dierenleed (2006)

dierenleed	dieren
gering	200.437
gering/matig	175.290
matig	147.647
matig/ernstig	59.702
ernstig	20.601
zeer ernstig	64

Special

Dierenwelzijn en dierenleed

Gerelateerde artikelen

Bont in Nederland
Dierproefvrije cosmetica