Rugproblemen bij het paard

Een paard met rugproblemen ondervindt grote hinder tijdens het bewegen. De rugproblemen kunnen zich op verschillende manieren uiten, van niet meer geborsteld worden op de rug, staken tijdens het rijden, meer moeite met buigingsoefeningen, bokken en gedragsveranderingen. Rugproblemen bij het paard kunnen verschillende oorzaken hebben. De oorzaak kan niet alleen bij het paard zelf liggen, maar ligt ook dikwijls bij de berijder van het paard.

De gezonde paardenrug

Een paard zonder rugproblemen beweegt in alle gangen soepel en kan zonder veel moeite de rug naar zowel de linker- als de rechterkant inbuigen. De spieren voelen soepel aan en zijn niet hard of heel gespannen. Men kan de paardenrug aanraken en iets druk uitoefenen hierop zonder felle reactie van het paard.

Anatomie van de paardenrug

De wervelkolom van de paardenrug is in een aantal delen opgedeeld:

• Cervicaal deel; dit is de nek en heeft 7 wervels
• Thoracaal deel; dit is de borst en heeft 18 wervels
• Lumbaal deel; dit is de lende en heeft 6 wervels
• Sacraal deel; dit is het heiligbeen en heeft 5 aan elkaar gegroeide wervels
• Coccygeaal deel; dit is de staart en heeft 15 tot 21 wervels

Tussen de wervels onderling is een vrij weinig bewegingsvrijheid. Toch is er beweging is verscheidene richting mogelijk voor het soepel kunnen bewegen. De meeste bewegingsvrijheid zit in de nek en hals.

Tussen de verschillende wervels bevindt zich een discus of een tussenwervelschijf. Deze is enigzins vergelijkbaar met die van de mens, het belangrijkste verschil zit hem echter in de opbouw.

De spieren die rond de wervelkolom liggen ondersteunen de wervelkolom en zorgen voor stabiliteit. Dit doen zij samen met de buikspieren en drie zeer belangrijke banden (ligamenten).

De borstwervel bevat 18 paar ribben. Deze beschermen de belangrijkste organen van het paard. Het bekken van het paard is verbonden met zowel de lende- als de heiligbeenwervels.

De ongezonde paardenrug

Sommige paarden hebben van nature een minder sterke rug. Deze aanleg kan zich later uiten in rugproblemen, of niet. Wanneer men denkt dat een paard rugproblemen heeft dient men goed te letten op de symmetrie van de spieren, de spierontwikkeling, de vorm van de wervelkolom en het bekken. De bekkenhelften moeten namelijk even hoog zijn.

Beweging
Veel paarden met rugproblemen hebben een afwijkend bewegingspatroon. Zij maken dikwijls hun passen niet netjes af, of er is een verschil in reikwijdte in de beweging naar voren en naar achter te zien. Paarden met rugproblemen kunnen vaak geen soepele overgangen maken en hebben erg veel moeite met buiging en stelling. Soms is dit naar één bepaalde kant, soms naar beide kanten.

Oorzaken van rugproblemen bij paarden

Rugproblemen bij het paard kunnen een wijde variëteit aan oorzaken hebben. Meestal is het dan ook niet mogelijk een enkele factor aan te wijzen als oorzaak van de rugproblemen.

Zadel
Een slecht passend zadel is niet zelden de oorzaak van de rugproblemen bij een paard. Een goed passend zadel hoort niet te knellen, ligt recht op de paardenrug, heeft voldoende gevulde zadelkussens, ligt niet te ver naar voren of juist naar achter en geeft voldoende ruimte aan de wervelkolom.

Ruiter
De ruiter is een andere erg vaak voorkomende factor bij het ontstaan van de rugproblemen van het paard. Een ruiter belast de rug van het paard. Nu kan een paard best wat hebben aan gewicht, mits dit gewicht op de juiste manier op de paardenrug ligt. Een ruiter kan een paard extra belasten door bijvoorbeeld heel erg scheef te zitten en extra gewicht te geven op de linkerzijde van de paardenrug. Of de ruiter zit juist extreem ver naar voren op de paardenrug waardoor het paard extra zijn best moet doen om overeind te blijven lopen. Veel ruiters, met name beginnende ruiters, hebben moeite met het vinden en behouden van balans en evenwicht. Wanneer zij op een paard gaan zitten geven zij het paard daarmee constant wisselende druk op de rug. Een ruiter kan ook tegen de bewegingen van het paard werken. Hierdoor ploft de ruiter continu hard neer in het zadel en geeft daarmee de paardenrug steeds een fikse opdonder. Gevolg kan zijn dat het paard de rug consequent aan gaat spannen om zich te beschermen tegen de mogelijke volgende pijn.

Wervelblokkades
Een andere mogelijk oorzaak voor rugproblemen bij paarden zijn wervel- of gewrichtsblokkades. Wanneer dit het geval is kan de verende werking van de wervels zijn taak niet meer vervullen en doet bewegen erg veel pijn. Een wervelblokkade gaat niet over met rust en/of pijnstillers, maar moet behandeld worden door een paardenfysiotherapeut. © 2008 - 2009 Melod, gepubliceerd in Dieren (Dier en Natuur) op 20-06-2008, laatst gewijzigd op 17-07-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Melod is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Bokken bij paarden: tips: Er is geen enkel paard dat niet bokt, ieder heeft dat wel eens gedaan. Jonge paarden bokken meer dan oudere paarden. Dit komt omdat ze nog jong zijn en dan bokken ze bijvoorbeeld in…
• Aquatherapie voor dieren: Aquatherapie is niet alleen geschikt voor mensen, ook dieren, met name paarden en honden, kunnen veel baat hebben bij deze vorm van therapie.
• Transport van paarden: Waar moet men naar kijken voor het laden van een paard? Gebruiken we een trailer of een camion?? Hoe moet men het voorzichtigste rijden?? Moet mijn paard beschermers aan?? veel geste…
• Veilig paardrijden: Als je bij een paard bent moet je alles rustig en gecontroleerd doen. Je moet bijvoorbeeld niet gaan schreeuwen of rare sprongen maken.
• Paarden scheren: goed of niet?: Wat is het nut van scheren van paarden? Hoor je je paard te scheren of niet? Wat zijn de voor- en nadelen van het scheren en zijn er alternatieven?