Over 'advertentiebloemen' en de bijtjes

Volgens Darwin wordt de evolutie voorgestuwd door natuurlijke selectie op individueel niveau. Wie het beste aan zijn/haar omgeving is aangepast, krijgt de meeste nakomelingen. Hierbij dienen we ons te realiseren dat die omgeving niet passief is. Denk hierbij aan natuurlijke vijanden, concurrenten en seksuele partners. Hier wil ik het hebben over de economie van de bijtjes en de advertentiebloemen, ofwel over bestuiving.

De belanghebbenden

Bij bestuiving zijn er twee belanghebbenden: de bloemen en de bestuivers. De bestuivers willen de nectar van de bloem, maar hebben geen belang bij het stuifmeel, dat nemen ze op de koop toe. Om de bestuivers te lokken gebruiken de bloemen de bloemblaadjes als een soort advertentie: hier is veel nectar. Volgens biologen gaat het hierbij om het handicapprincipe. Het handicapprincipe stelt dat individuen letten op advertenties die de adverteerder veel energie kosten, in de verwachting dat een adverteerder die zich een dure advertentie kan permitteren, in staat zal zijn zijn belofte waar te maken.

De bloemen

Het is dus belangrijk voor een bloem om grote, aantrekkelijke bloemblaadjes te maken. Maar dat gaat wel ten koste van de energie die de bloem beschikbaar heeft om stuifmeel te maken. De bloem moet dus kiezen: stuifmeel of advertenties.

Stuifmeel of advertenties

Een bloem kan kiezen voornamelijk stuifmeel te produceren. Zo'n bloem heeft kleine blaadjes en weinig nectar. Net voldoende om het stuifmeel te kunnen verzenden. Een bloem kan er ook voor kiezen groots te adverteren en veel nectar aan te bieden, maar dat gaat dan wel ten koste van de stuifmeelproductie. De vraag is daarom wat de beste strategie voor de bloem is.

Omgeving

Bij het beantwoorden van deze vraag is de actieve omgeving van belang, want welke strategie het beste is, hangt af van vraag en aanbod.

	Veel bestuivers	Weinig bestuivers
Advertentiebloem in een omgeving met veel andere bloemen	Energieverspillende strategie, ze trekken wel meer bezoekers, maar kunnen weinig stuifmeel aan ze kwijt	Winnende strategie
Advertentiebloem in een omgeving met weinig andere bloemen	Energieverspillende strategie, de vraag is groter dan het aanbod	Energieverspillende energie, de vraag is gelijk aan het aanbod
Stuifmeelbloem in een omgeving met veel andere bloemen	Winnende strategie	Verliezende strategie, het aanbod is groter dan de vraag en ze vallen niet op.
Stuifmeelbloem in een omgeving met weinig andere bloemen	Winnende strategie, de vraag groter dan het aanbod	Risicovolle stratie, de vraag is gelijk aan het aanbod en ze vallen niet op

Omslagpunt

Het hangt dus van de omgeving af, welke strategie voor de bloem de winnende strategie is. De advertentiebloemen zijn succesvol als er veel bloemen en weinig bestuivers zijn. De stuifmeelbloemen zijn succesvol als er weinig bloemen en veel bestuivers zijn. © 2008 - 2009 Judithm, gepubliceerd in Bloemen en Planten (Dier en Natuur) op 14-05-2008, laatst gewijzigd op 20-05-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Judithm is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Brachygobius xanthozona - Bijtje: Het Bijtje is een brakwatervisje, niet veel aquarianen hebben een brakwateraquarium en daarom is het meestal beter om een speciaalaquarium in te richten voor deze grappige v…
• Charles Darwins Leven: Natuurlijk kent iedereen Charles Darwin, een ontwerper van de evolutietheorie. Maar hoe is hij eigelijk opgegroeid? En hoe begon zijn reis met de Beagle?
• Specerijen: Vanille: De plant die vanille produceert is er een met een speciale gebruiksaanwijzing. Verbouw is erg gecompliceerd en arbeidsintensief. Het resultaat is echter niet te vergelijken met het synth…
• Charles Darwins Evolutietheorie: Iedereen kent hem wel: Darwin en zijn evolutietheorie. Zo ga je bijna denken dat hij de enige en de eerste was met een evolutietheorie, maar niets is minder waar.
• Intelligent Design - De strijd tussen Darwin en God: Jarenlang woekerde de strijd tussen het Darwinisme en het creationisme, korte pauzes van zachte rust hebben plaatsgevonden, maar nu komt alles weer naar b…

Bronnen en/of referenties

• Natuur en Techniek, maart 2001