Fijnspar, Picea abies

De fijnspar, Picea abies, is een naaldboom met een smalle, kegelvormige kroon en roodbruin geschubd schors. Hij komt voor van Scandinavië tot in Rusland. In Nederland komt de boom voor als exoot, maar hij groeit niet optimaal. Alleen in Drenthe is de groei goed. De fijnspar staat in mei en juni in bloei, en dezelfde boom is zowel mannelijk als vrouwelijk. Het hout, vurenhout, wordt veel gebruikt binnenshuis en als grondstof voor papier. Jonge bomen worden vaak als kerstboom gebruikt.

Taxonomische indeling

Klasse: Spermatopsida
Orde: Coniferales
Familie: Pinaceae
Geslacht: Picea
Soort: Picea abies

Omschrijving

De fijnspar heeft een smalle kegelvormige kroon. De takken onderaan de boom zijn horizontaal, de bovenste takken richten zich omhoog. Als de boom ouder wordt, gaan de takken licht hangen. Het schors van de fijnspar is roodbruin gekleurd. Deze wordt donkerder naarmate de boom ouder wordt. Het schors ziet er geschubd uit. Jonge twijgen zijn oranjerood. De naalden zijn donkergroen en bevinden zich rondom de twijg. Ze zijn scherp gepunt en één tot twee centimeter lang.

Verspreiding

De fijnspar komt van oorsprong voor van het middelgebergte van Europa tot in Scandinavië en Rusland. In heel Amerika, wordt de fijnspar veelvuldig aangeplant vanwege het hout. In Nederland groeit de fijnspar niet goed. Hij is gevoelig voor verschillende parasieten die in Nederland voorkomen, waardoor hij slecht gedijt. Alleen in Drenthe groeit de boom goed.

Omgeving

Zaailingen van de fijnspar hebben de grootste kans op overleven op minerale grond (dat wil zeggen zonder strooisellaag) en op dood, rottend hout. Hij heeft weinig licht nodig, zelfs volwassen bomen zijn schaduwtolerant. Hierdoor groeit hij vaak onder andere boomsoorten. De fijnspar heeft een vochtige bodem nodig. Als de grondwaterstand te hoog is, geeft dit echter ook problemen. De boom wortelt dan te ondiep en kan gemakkelijk omwaaien.

Voortplanting

In mei en juni staat de fijnspar in bloei. De vrouwelijke bloemen zijn rood en bevinden zich in de top van de kroon. De mannelijke bloemen zijn ook rood, maar bevinden zich in het midden en onderin de boom. De fijnspar wordt door de wind bestoven. In een goed jaar kan de hele bodem van het bos bedekt worden met het gele stuifmeel van deze boom. Dit wordt wel een ‘zwavelregen’ of het ‘roken van een bos’ genoemd. De vrouwelijke bloemen staan op dit moment nog rechtop, zodat ze gemakkelijk bestoven kunnen worden. Later buigen ze omlaag. De kegel wordt zestien centimeter lang en heeft roodbruine, afgeronde kegelschubben.

En de mens

Het hout van de fijnspar wordt vurenhout genoemd. Het is licht van kleur, zacht en weinig duurzaam. Een voordeel is dat het gemakkelijk te bewerken is, hierdoor wordt het veel gebruikt als bouwhout, vooral voor binnen. Door de lichte kleur is het hout van de fijnspar ook zeer geschikt om papier van te maken. Verder worden jonge fijnsparren veel gebruikt als kerstbomen.