InfoNu.nl > Dier en Natuur > Bloemen en planten > Papyrusplant: kopen en verzorging

Papyrusplant: kopen en verzorging

Papyrusplant: kopen en verzorging De papyrusplant (Cyperus papyrus) is een bijzonder fraaie, frisgroene kamerplant, die menig huiskamer zal opfleuren. De naam is wellicht bekend omdat de Egyptenaren in de oudheid papier maakten van deze plant, maar de papyrus is eigenlijk een zeer moderne kamerplant. Hoe moet je de papyrusplant verzorgen, en waar moet je op letten als je er eentje wilt gaan kopen?

Wat is de papyrus voor plant?

De papyrus (wetenschappelijke naam: Cyperus papyrus) is een grassoort die van nature in de tropische moerassen van Afrika voorkomt. De papyrus is ooit bekend geworden omdat de oude Egyptenaren er duizenden jaren geleden papier van maakten. In moderne tijden is deze plant echter een sierplant geworden, en in Nederland is het een veel geziene kamerplant.

De papyrusplant was van oudsher in zeer grote getale aanwezig langs de oevers van de Egyptische Nijl en vooral in de Nijldelta. Overbevolking heeft daar helaas geleid tot veel vervuiling en een veranderende habitat door irrigatie. Zodoende is het oppervlakte dat daar door papyrus was bedekt sinds circa de jaren 1970 gedecimeerd.

Dat neemt niet weg dat er nog altijd enorme gebieden door de papyrusplant worden ingenomen. In de natuurlijke omgeving heeft deze plant namelijk de neiging om de concurrentie te overvleugelen en daarna te verstikken. De wortels vormen dichte tapijten, die betrekkelijk snel groter worden. De nieuwe aangroei gebeurt door worteluitlopers. Boven de wortels steken dan dichte, rietachtige oerwouden van wel vijf meter hoge, vuistdikke stengels uit. Onder de juiste omstandigheden zorgt die groeiwijze voor ontzagwekkende resultaten.

Zo vormt de Nijl in Zuid-Soedan een reusachtig moeras, de Sudd, waarin de papyrus één van de belangrijkste vaste bewoners is. Van het oppervlakte in het droge seizoen wordt ongeveer 45% ingenomen door Cyperus papyrus. Dat betekent dat de plant een areaal inneemt ter grootte van de provincies Zuid-Holland en Utrecht samen. Daarbij vergeleken is het op één na grootste areaal van papyrus relatief bescheiden: in de Okavangodelta in Botswana groeit een gebied ter grootte van slechts de provincie Utrecht, zo’n drie keer kleiner. En zo zijn er nog verscheidene voorbeelden; in Florida en andere Amerikaanse staten wordt de plant nu zelfs beschouwd als invasieve soort.

Omschrijving van Cyperus papyrus

In de huiskamer loopt het allemaal zo’n vaart niet. De stevige, driehoekige stengels worden hier bij uitzondering tweeënhalve meter hoog, maar half zo hoog is meestal gebruikelijker. Daarbij is de groeisnelheid meestal ook fiks lager.

De papyrusplant is voor huiskamertuiniers in feite een bladplant. Aan de bovenkant van de wortels bevinden zich dikke, verhoute wortelstokken, waaruit de stengels ontspringen. Ook komen er enkele roodachtig bruine schutbladeren uit, die om de stengel gevouwen zitten.

De stengel zelf is vrij dik, stevig en opvallend driehoekig. Dat zorgt dat de stengel goed tegen omvallen bestand is. Uit een grote, kegelvormige knop met eenzelfde schutblad als aan de basis van de stengel ontspringen vele tientallen, draadachtige bladeren van maximaal ongeveer 20 centimeter lang. Deze knop ontvouwt zich langzaam, waarbij de bladeren er eerst aan de bovenkant als een soort plumeau uitsteken; later gaan ze slap hangen in een bolvorm om de oorsprong heen.

Dat is een zeer fraai gezicht. De bladeren ontspringen uit een roodachtige basis, waar ze eerst lichtgroen en aan de uiteinden donkergroen zijn. Het contrast van de ragfijne bladeren met de dikke stengels maakt dat deze plant echt een aanwinst kan zijn voor de huiskamer. Uit deze bladerbol komen later ook de bloemen: vrij kleine, grasachtige geelbruine plukjes aan de uiteinden van de bladeren.

Verschillende soorten

Naast de Cyperus papyrus zelf worden er nog enkele cultivars en een gelijksoortige Cyperus aangeboden, die qua verzorging hetzelfde zijn als de papyrusplant.

De kweekvormen zijn allemaal dwergsoorten. Dit zijn:
  • Cyperus papyrus “Nanus”. Identiek aan de papyrusplant, maar dan maximaal 1-1,2 meter hoog.
  • Cyperus papyrus “Percamentus” (ook: C. papyrus “Perkamentus”, C. papyrus “Percamenthus” en C. percamentus). Idem.
  • Cyperus papyrus “Dwarf”. Idem, maar nog wat kleiner: 75-100 centimeter.

Ook bestaat er nog een aparte soort: de Cyperus haspan. Dat is in alles een dwergversie van C. papyrus, met sierlijke stengels tot maximaal 60-75 centimeter hoog. In Nederland is C. haspan vooral populair als vijverplant.

Verzorging papyrus

De natuurlijke habitat van de papyrusplant is een tropisch moeras. De stap naar de Nederlandse woonkamer is dus fors, maar gelukkig kan deze plant zich behoorlijk goed aanpassen. Wanneer je deze afkomst in ogenschouw neemt, moet je namelijk concluderen dat het eigenlijk een heel gemakkelijke kamerplant, is wat de verzorging betreft. Althans, indien je een paar simpele regels in acht neemt.

Water geven

Hoewel deze plant veel in moerasachtige gebieden groeit, staat hij liever niet met de stengels in het water. In het regenseizoen vormen hele groepen met hun wortels vaak enorme, drijvende plakkaten, zodat ze ook geen natte stengels hebben. Het is dus eigenlijk meer een oeverplant.

Houd de Cyperus papyrus dus zo nat mogelijk, zonder dat de aarde geheel onder water staat. Dat doe je bijvoorbeeld door de pot in een waterdichte bak te zetten en die te vullen met water tot de aarde nog net ’n centimeter erbovenuit steekt. Zo staat de plant het liefst: de wortels geheel in de modder, maar de rest droog.

Temperatuureisen

De temperatuur is het heikele punt in de verzorging. Papyrusplanten zijn namelijk niet zomaar niet winterhard, maar vereisen eigenlijk te allen tijde een temperatuur van 15 graden of meer. In de praktijk overleeft deze kamerplant veel meer, maar de plant heeft er wel onder te lijden en dat is hem meestal ook aan te zien. Houd de papyrus dus in de woonkamer of een andere warme kamer en zorg het liefst niet voor een koele rustperiode in de winter. In de tropische natuur kent de papyrus immers ook geen seizoenen.

Mocht je deze plant als vijverplant hebben, dan is het beslist zaak ‘m niet te laten overwinteren buiten. Het liefste dus in de woonkamer, maar anders kan het prima in een koele kamer of andere vorstvrije ruimte zoals de schuur. Daar wordt de plant lelijk en zal hij heel wat blad verliezen, maar als je de papyrus in de lente veel voeding geeft groeit dat zo weer bij. Zorg wel altijd voor veel licht in dergelijke condities en minder de watergift niet. Of doe alsof de papyrus een éénjarige is.

Wat betreft maximumtemperaturen is er eigenlijk geen zinnige richtlijn te geven voor de teelt binnenshuis: deze plant groeit het beste als de temperaturen overdag 25-30 graden of zelfs nog hoger zijn.

Standplaats

Naast veel warmte heeft de papyrusplant veel licht nodig. Volle zon is prima, ook op een hete zomermiddag achter glas. Als dat niet mogelijk is, het liefst zo licht mogelijk. Zorg daarnaast bij vijverplanten voor een tegen de wind beschutte plaats. Uiteindelijk vormt deze plant zeer hechte, rietachtige pollen die uitstekend tegen de wind bestand zijn, maar een typische Nederlandse plant heeft een minder dichte bundel stengels en is daardoor vatbaar voor windschade.

Voeding

Cyperus papyrus heeft behoorlijk veel voedsel nodig. Je kunt dat echter het beste doen door regelmatig (jaarlijks) te verpotten, want als de plant in het water staat treedt ernstige algengroei op door vloeibare plantenvoeding.

Verpotten

Verpot deze kamerplant het liefst ieder jaar. Zo vul je regelmatig de voedselvoorraad aan (zie hierboven) en heb je bovendien een mooie kans om de plant te verjongen. Scheur daarvoor de pol in stukken (of gebruik een groot mes of een schop) en herplant enkel de fraaiste delen. Gebruik gelijke delen klei, turf en organische tuinmest, of gewoon standaard voedselrijke potgrond.

Je kunt het beste in de lente verpotten.

Snoeien

Snoeien is geen optie, want een afgeknipte stengel sterft af.

Wel kun je de papyrusplant kleiner krijgen door de pol te delen, in essentie dus wortelsnoei. Herplant je de delen van je keuze dan ook in een kleinere pot, dan zullen nieuwe scheuten uiteindelijk minder hoog worden.

Vermeerderen

De enige praktische optie voor vermeerderen is door de kluit van een plant te delen en de stukken apart op te potten, zoals hierboven beschreven. Vermeerderen uit zaad is hier erg lastig.

Bloeiwijze

De papyrusplant kan bloeien, maar in de woonkamer hoef je dat meestal niet te verwachten. Gelukkig mis je ook niet zoveel, want het zijn slechts kleine bruinige bloempjes aan het uiteinde van de bladeren.

Ziektes en plagen

Hoewel de gemiddelde Nederlandse woonkamer qua leefomstandigheden ver verwijderd is van de omgeving waarin deze plant van nature groeit, is hij als kamerplant niet erg vatbaar voor ziektes en plagen. Enkel spint is een regelmatig terugkerend probleem. Dat komt vooral doordat de lucht binnenskamers te droog is. Zet de plant dus niet naast de hete radiator, het liefst in vochtige ruimtes zoals de badkamer (mits die goed licht is) en sproei minstens wekelijks even met de plantenspuit (vernevelen).

Als de plant toch spint krijgt kun je het beste een biologisch bestrijdingsmiddel gebruiken, want het is bij de papyrusplant lastig en onpraktisch om spint weg te spuiten. Midden in de zomer wordt een regenbuitje ook zeer gewaardeerd door de papyrus. Let dan wel op dat je de stengels vastzet, want die worden gemakkelijk omver geblazen.

Papyrusplant kopen: waar moet je op letten en waar kan het?

De papyrusplant wordt niet bijzonder algemeen aangeboden. Je kunt ze wel vaak kopen bij grotere tuincentra. Ook online maak je nog wel eens kans. Tip: de papyrusplant wordt ook verkocht onder een paar andere namen, zoals papyrusriet en papierplant. Dat zijn dezelfde planten. Het kan echter ook verkeerd gaan: pas op dat je niet per ongeluk een parapluplant (Cyperus alternifolius) koopt. Hoewel dit echt twee verschillende planten zijn, worden er regelmatig parapluplanten als “papyrus” verkocht.

Wees zeer voorzichtig met het kopen van een plant die in een ander jaargetijde dan hoogzomer buiten wordt uitgestald. Dit is bij uitstek een plant die in de verwarmde kas van een tuincentrum thuishoort, en als de verkoper daar kennelijk niet van op de hoogte is wekt dat weinig vertrouwen. Ten slotte, wat betreft eventuele huisgenoten: Cyperus papyrus is vermoedelijk (licht) giftig voor mensen, maar niet voor katten.
© 2015 - 2017 Henk-iks, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Bijbel (Tenach) - BoekrollenBijbel (Tenach) - BoekrollenIn deel II besprak ik de schriftelijke vastlegging en overlevering van de Bijbel. Men gebruikte hiervoor steen, metaal e…
Geschiedenis van de wiskunde: Oude Egyptische WiskundeGeschiedenis van de wiskunde: Oude Egyptische WiskundeEen van de oudste bekende volken die met cijfers berekeningen konden maken waren de oude Egyptenaren. De oude Egyptenare…
Hiërogliefenschrift en hiëratisch schrift uit Oude EgypteHet schrift uit de tijd van het Oude Egypte was een beeldschrift dat bestond uit hiërogliefen. Hiëroglyfe is afkomstig u…
Cryptex, informatie over dit raadselachtige voorwerpCryptex, informatie over dit raadselachtige voorwerpIn het populaire boek the Da Vinci Code, geschreven door Dan Brown, is de cryptex een van de mysterieuze objecten die do…
Egypte: symboliek van de NijlEgypte: symboliek van de NijlDe Nijl wordt wel de "levensader" van Egypte genoemd. Wie al eens heeft rondgetrokken door het Egyptische landschap, zal…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Foto Rabe / Pixabay
  • http://iuhealth.org/images/met-doc-upl/plant-guide.pdf, laatst bezocht op 14-04-15
  • http://www.wmassmastergardeners.org/0310.htm, laatst bezocht op 14-04-15
  • https://www.worldwildlife.org/ecoregions/pa0904, laatst bezocht op 13-04-15
  • John Gaudet (2014), Papyrus: The Plant that Changed the World – From Ancient Egypt to Today’s Water Wars, Pegasus Books

Reageer op het artikel "Papyrusplant: kopen en verzorging"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Thijmen, 26-10-2016 08:09 #4
Kun je een papyrus ook kleiner houden zonder dat je alle bladeren verliest? Ik ben namelijk bezig aan een riparium (met deksel) en wil ze op ongeveer 50cm houden. Reactie infoteur, 26-10-2016
Minder mest, minder licht en minder hoge temperaturen zouden 'm wel wat kleiner moeten houden. Maar er is ook een dwergvorm van de verwante parapluplant verkrijgbaar in diverse tuinwinkels; misschien is die meer geschikt.

Peter, 24-09-2016 10:00 #3
#2 Serverius,

Waarschijnlijk, zoals eigenlijk bij alle planten, is het water dat je geeft te koud. Dit moet echt op kamertemperatuur zijn. Anders krijg je inderdaad bruine/gele bladeren.

Ik hoop dat je plant het tot nu overleefd heeft. Anders komt mijn raad te laat.

M.vr.gr.
Peter

Serverius, 22-01-2016 09:26 #2
Mijn papirus staat op een plaats met veel licht en in de woonkamer, dus meestal warm, maar wordt weer helemaal geel. Wat doe ik verkeerd?

Kees, 13-06-2015 17:19 #1
Hallo,

Het vermeerderen van de Cyperus papyrus is niet alleen mogelijk door wortel delen, maar ook door een of meerdere stengels af te knippen en op de kop in een jampotje met water te zetten. Bij voorkeur in de zon in het voorjaar. Ik kort de bladeren dan tot circa 3 cm in en de stengel tot cir 20 a 25 cm. Heel erg leuk want al vrij snel (in het voorjaar) komen er dan wortels ter hoogte van plaats waar het blad aan de stengels raakt en een of meerdere nieuwe groene uitlopers. Ik heb de plant en zijn verjongingen al zo'n 30 jaar en deze methode is eigenlijk zonder uitzondering een succes.

Groet, Kees van Krimpen

Infoteur: Henk-iks
Gepubliceerd: 15-04-2015
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Bloemen en planten
Bronnen en referenties: 5
Reacties: 4
Schrijf mee!