Biologie en Lokparfum

Feromonen en hun functies

Feromonen en hun functies

Sinds kort duiken er steeds meer advertenties op met parfums die ervoor zorgen dat binnen een mum van tijd de vrouwen of mannen voor jou in de rij staan. Deze parfums krijgen dit voor elkaar door feromonen, een stof die seksuele en vele andere gedragingen op kan wekken.


Feromonen

Feromonen zijn chemische stoffen die dienen als communicatiemiddel tussen individuen van dezelfde soort. Hoewel deze stoffen ook bij mensen aanwezig zijn, werken zij bij dieren sterker. Door het vomeronasale orgaan (VNO / orgaan van Jacobson) nemen dieren feromonen waar. Dit detectiesysteem voor feromonen staat los van het sterker ontwikkelde reukorgaan, dat verderop in de neusholte zit. De feromonen die door het vomeronasale orgaan worden opgevangen zorgen ervoor dat er signalen naar de hersenen worden gestuurd, waarna tot actie wordt overgegaan. Mensen beschikken ook over dit orgaan, maar als gevolg van de evolutie in een sterk onderontwikkelde vorm.

Feromonen zorgen er dus voor dat dieren overgaan tot een bepaald gedrag. Dieren kunnen bijvoorbeeld door het afscheiden van seksferomonen aan soortgenoten laten weten dat zij bereid zijn tot voortplanten. Alarmferomonen worden afgegeven wanneer er gevaar dreigt en territoriumferomonen zorgen voor een afbakening van het territorium die door soortgenoten herkend kan worden. Sommige diersoorten kunnen feromonen op kilometers afstand ruiken.

Feromonen als lokmiddel

Sinds kort worden de feromonen die mensen kunnen waarnemen commercieel ingezet. Vaak worden deze producten aangeprijsd als krachtig en natuurlijk. Slechts enkele druppels zouden zorgen voor een vergrote aantrekkingskracht op soortgenoten; andere mensen dus. Zo zou het opbrengen van een feromonenparfum waar Androsterone in verwerkt is, de seksuele aantrekkingskracht vergroten.

Menselijke feromonen worden hoofdzakelijk geproduceerd in de apocriene klieren in de oksel en de schaamstreek. Apocriene klieren zijn vochtafscheidende klieren, waarbij ook het vocht uit de cellen zelf wordt uitgescheden, waardoor deze kleiner worden. Tijdens de puberteit worden zij actief.

Soorten feromonen

Releaseferomonen wekken een bepaalde gedraging op bij het individu dat ze afscheidt of bij een ander van dezelfde diersoort. Dit gedrag stopt snel als de feromonen vervolgen zijn. Daarnaast zijn er ook primerferomonen. Zij zorgen ervoor dat het hormoonsysteem bepaalde hormonen gaat aanmaken die vervolgens het gedrag van een individu kunnen beïnvloeden. De reactie op deze soort feromonen is dus trager, maar wel langer merkbaar.

Weetje:
Het woord ‘feromoon’ komt uit het Grieks en is gebaseerd op de woorden; transporteren (pherein) en stimuleren (hormon); ook wel ‘drager van opwinding’.
© 2008 - 2009 Paschja, gepubliceerd in Biologie (Dier en Natuur) op 10-04-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Paschja is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Feromonen en hun functies"


Door J. van der Stap op 28-05-2008

Menselijke feromonen bevatten de stoffen androstenone, androsterone en androstenol, dit zijn dus de actieve stoffen die van invloed zijn tussen menselijke individuen.