InfoNu.nl > Dier en Natuur > Biologie > Het autonome zenuwstelsel: parasympatisch en orthosympatisch

Het autonome zenuwstelsel: parasympatisch en orthosympatisch

Het autonome zenuwstelsel: parasympatisch en orthosympatisch Het autonome of vegetatieve zenuwstelsel regelt samen met het hormoonstelsel het constant houden van de omstandigheden in het lichaam, het inwendige milieu. Meestal zijn we ons niet bewust van de activiteiten van dit zenuwstelsel, omdat ze 'autonoom' (zelfstandig) verlopen. Dit doet het lichaam op twee verschillende manieren: orthosympatisch en parasympatisch. De ene is gericht op actie, de andere op rust.

Autonome zenuwstelsel

Het autonome zenuwstelsel staat dus niet onder invloed van de wil en regelt onbewuste functies. Het autonome zenuwstelsel is verantwoordelijk voor de werking en de coördinatie van inwendige organen, bijvoorbeeld de hartslag (verhogen of verlagen, het hart heeft zelf een natuurlijke pace-maker) en de spijsvertering. Daarnaast regelt het de werking van gladde spieren (bijvoorbeeld in de darmen) en de uitscheiding van allerlei klieren.

Onderverdeling
Het autonome zenuwstelsel bestaat uit twee delen die samen organen in het lichaam sturen; namelijk het (ortho)sympatisch en het parasympatisch zenuwstelsel. Deze hebben een tegengestelde werking. Ieder orgaan heeft een tak van het orthosympatisch en een tak van het parasympatisch zenuwstelsel.

Orthosympatisch zenuwstelsel

Impulsen uit het orthosympatisch zenuwstelsel maken het lichaam geschikt voor actie. Hart en ademhaling versnellen, er komt meer suiker in het bloed (om energie vrij te maken) en de spijsvertering vertraagt. De zenuwen lopen deels vanuit het ruggenmerg, deels vanuit de grensstrengen die aan weerszijden van de wervelkolom zitten. Grensstrengen zijn twee reeksen van ganglia links en rechts van de wervelkolom. En ganglion is een opeenhoping van zenuwcellen (neuronen) buiten het centrale zenuwstelsel.

Parasympatisch zenuwstelsel

Het parasympatisch zenuwstelsel remt de hartslag en de ademhaling én versnelt de spijsvertering. Het centra zit in de hersenstam en de impulsen worden vooral via de tiende hersenzenuw (nervus vagus) voortgeleid. Vertakkingen ervan lopen naar de organen.

Conclusie

Het orthosympatisch gedeelte is dus gericht op actie (arbeid). Het versnelt ademhaling en hartslag, zodat je bijvoorbeeld kan wegvluchten voor een vijand. Het bevordert daarnaast de assimilatie (het maken van organische stoffen die het lichaam nodig heeft). Het parasympatisch gedeelte daarentegen is gericht op rust, dit zorgt immers voor een remming van de hartslag en de ademhaling. Hierdoor kun je weinig actie ondernemen, het lichaam 'herstelt'.

Lees verder

© 2007 - 2017 Victorho, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zenuwstelsel; indelingen van het zenuwstelselHet zenuwstelsel kan op verschillende manieren ingedeeld worden. Het deel van het zenuwstelsel wat binnen de schedel en…
Organisatie van het zenuwstelselHet zenuwstelsel ontvangt, verwerkt en integreert prikkels uit het inwendige en uitwendige milieu (prikkels van binnen e…
Hoe kan het hart buiten het lichaam blijven kloppen?Hoe kan het dat het hart buiten het lichaam blijft samentrekken? Dit komt omdat het hart zijn eigen ritme opwekt. Het in…
Zenuwstelsel; het autonome zenuwstelselHet autonome zenuwstelsel zorgt voor de onbewuste regulering van de interne organen en hormoonklieren. Het autonome zenu…
Zenuwstelsel; overzicht van het zenuwstelselHet zenuwstelsel speelt een belangrijke rol in het handhaven van de homeostase van het lichaam. Het zenuwstelsel ontvang…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Het autonome zenuwstelsel: parasympatisch en orthosympatisch"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reactie

Walther Ruys, 08-02-2017 13:34 #1
Onbalans in het sympathisch zenuwstelsel is de oorzaak van welvaartsziekten diabetes 2 hart- en vaatziekten en deels kanker. Het parasympathisch deel activeren, en het orthosympathisch deel tot rust brengen, kan dit alles voorkomen/verhelpen.

Infoteur: Victorho
Laatste update: 24-01-2016
Gepubliceerd: 04-12-2007
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Biologie
Special: Zenuwstelsel
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 1
Schrijf mee!