Giftige stof: Botuline

Veruit het giftigste gif dat men kent is botuline. Er schijnen mensen aan hun eind gekomen te zijn nadat ze hun vinger hadden afgelikt om te proeven of een slaatje was bedorven. En wie kent Botox niet? Dat bevat ook een bepaald toxine van botuline. In de geneeskunde wordt deze stof ook toegepast.

Botuline: algemene informatie

Het gif wordt gemaakt door de botulinebacterie (Clostridium botulinum), die in het slib van plassen en sloten leeft. Helaas kan het gif ook in niet goed gesteriliseerd en ingemaakt voesel zitten. Het gif neemt, netzoals strychnine, de prikkeloverdracht tussen zenuwen en spieren te grazen. Maar botuline doet dat veel drastischer.

Werking van botuline op het zenwstelsel

De prikkeloverdracht gebeurt door stofjes (neurotransmitters) die tussen verbindingen - de zogenaamde synapsspleten - van zenuwen heen en weer kunnen. Maar als er geen prikkel is, zitten de neurotransmitters in blaasjes in de zenuwen opgeborgen. Maar komt er een elektrisch stroompje langs, dan trekken speciale eiwitten de blaasjes als een soort trekveer naar het uiterste puntje van de zenuw. De blaasje gaan open, en de neurotransmitters doen hun werk. Botuline vernielt de trekverende eiwitten. Er zijn hooguit 10 gifmoleculen nodig om een compleet zenuwuiteinde te ontregelen. Omdat 1/100 milligram botuline al miljarden gifmoleculen bevat zijn zeer kleine hoeveelheden al genoeg om alle spieren te verlammen. Een microgram kan al fataal zijn voor een mens.

Verschijnselen en symptomen botuline-toxines

De eerste verschijnselen, aan de oogspieren, treden ongeveer 12 uur na de vergiftiging op. Daarna raken meer spieren verzwakt en verlamd, maar de patiënt blijft bij bewustzijn en kan niet in slaap komen. De dood volgt na ongeveer een week, meestal door verlamming van de ademhalingsspieren.

Botox - Botuline toxine type A en B

Het klinkt erg tegenstrijdig, maar serotypen van het gif (afkomstig van andere stammen van de bacterie) worden ook in de cosmetische chirurgie gebruikt. Beter bekend onder de naam Botox®. Werkzaam bestanddeel is Botuline toxine type A. Type B preparaten worden ook in de geneeskunde gebruikt. Bijvoorbeeld voor het behandelen van motorische storingen waarbij er herhaaldelijk of aanhoudend spieren of spiergroepen zich samentrekken. Deze zijn niet te onderdrukken (vergelijk dit met tics!). © 2007 - 2009 Victorho, gepubliceerd in Biologie (Dier en Natuur) op 03-12-2007, laatst gewijzigd op 20-12-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Victorho is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Selexyz.nl - Wetenschapsboeken.

Verwante artikelen

• Giftige stof: Strychnine: Strychnine is een witte, reukloze, zeer bittere maar ook zeer giftige stof. Strychnine is een voorbeeld van een gif dat bewegingen onmogelijk maakt. Bij het ademen gebruiken we een…
• Rimpels verwijderen met botox: Ouder worden vinden maar weinig mensen leuk, zeker als het zijn sporen duidelijk nalaat. Gelukkig zijn er tegenwoordig tal van plastische ingrepen die het mogelijk maken er wee…
• Botox: de anti-rimpelbehandeling van Hollywood: Dankzij Hollywood-sterren heeft Botox de laatste jaren aan populariteit gewonnen. Omdat het een betaalbare, snelle en pijnloze anti-rimpelbehandeling is, vinde…
• Giftige planten en struiken in de tuin: Om ongelukken met giftige planten te voorkomen is het van belang om te weten welke planten er zoal in de tuin staan. Vooral kinderen worden aangetrokken door felle kle…
• De werking van XTC op de hersenen: Wat is XTC eigenlijk, en hoe kan nou weer een plant ervoor zorgen dat ik een gelukzalig gevoel krijg? In dit artikel wordt er op deze vraag antwoord gegeven. Want wat doet…

Bronnen en/of referenties

• Artikel Quest Magazine over giffen (2005)
• http://nl.wikipedia.org/wiki/Botuline