Symbiose en competitie in de natuur

Tussen dieren in de natuur bestaan onderlinge relaties. Dit artikelen beschrijft een groot deel van de relaties die tussen of binnen soorten kan plaatsvinden.

Competitie

Er zijn twee soorten competitie-relaties. Dat zijn namelijk:

• Interspecifieke competitie

• Intraspecifieke competitie

Voorbeeld
Een lynx (katachtige) vangt 's winters makkelijker een bruine haas dan een witte (in de sneeuw). De predatiedruk (pakkans) op hazen die bruin zijn stijgt. De overlevingskans en de kans op nakomelingen is voor de bruine haas kleiner dan voor de witte. Predatoren (jacht-dieren) hebben in de loop van de tijd hazen die 's winters bruin zijn weggeselecteerd (link naar evolutie: natuurlijke selectie). De relatie tussen de lynx en de haas wordt een interspecifieke relatie genoemd (inter = tussen, species = soort) of predator-prooi-relatie.

Daarnaast zijn er nog andere vormen van interspecifieke relaties. Interspecifieke competitie bijvoorbeeld kan om nestruimte en schuilplaatsen gaan. Door specialisatie gaat een soort interspecifieke competitie uit de weg.

Intraspecifieke competitie (intra= binnen) bestaat ook. Neem weer de lynxen. Tussen de lynxen onderling bestaat ook die competitie, omdat de lynx die het beste hazen kan vangen bevooroordeeld is boven de andere lynxen.

Voedselrelatie

De voedselrelaties in een ecosysteem kunnen worden weergegeven in voedselketens: reeksen van organismen waarin elk organisme, of een deel daarvan, tot voedsel dient voor de volgende in de reeks.
De meeste organismen tref je in meer dan één voedselketen aan. Het geheel van voedselketens in een levensgemeenschap wordt voedselweb of voedselnet genoemd. Elke schakel in een voedselketen wordt een trofisch niveau genoemd.

Symbiose: wat is symbiose?

Onder symbiose wordt verstaan: het langdurig samenleven van individuen van verschillende soorten. De samenleving kan voordelig zijn, neutraal of nadeling zijn voor elk individu. Het kleinste van beide individuen heeft het meeste voordeel.

Mutualisme: wat is mutualisme?

Wanneer beide soorten voordeel hebben van de samenleving heet de symbiose mutualisme. Neem korstmossen. Schimmels nemen water en voedingszouten uit de omgeving op en kunnen deze stoffen vasthouden. Hiervan maken ook de algen gebruik.

Commensalisme: wat is commensalisme?

Als het ene individu voordeel heeft én het andere individu geen voordeel en geen nadeel heeft, heet de symbiose commensalisme (voorbeeld: korstmos op de stam van een boom).

Parasitisme: wat is parasitisme?

Bij parasitisme leeft een individu (de parasiet) op of in een individu van een andere soort (de gastheer) en onttrekt er voedsel aan. Vlooien en luizen leven op de huid van dieren, vooral bij dieren met een constante lichaamstemperatuur. Ze komen aan voedsel door bloed van de gastheer op te zuigen. Sommige parasieten zijn soortspecifiek en zijn daardoor sterk aangepast aan het leven op of in deze gastheer.

Voortplantingsrelatie

Kan je ook eigenlijk een interspecifieke relatie noemen. Want het speelt zich af tussen soorten. De voortplantingsrelatie houdt in dat een soort een andere soort nodig heeft als hulp bij de voortplanting. Denk hierbij aan bijen die stuifmeel overbrengen en zo bloemen kunnen bevruchten. © 2007 - 2009 Victorho, gepubliceerd in Biologie (Dier en Natuur) op 25-11-2007, laatst gewijzigd op 20-05-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Victorho is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Selexyz.nl - Wetenschapsboeken.

Verwante artikelen

• Biologie Uitgelegd - Ecosystemen: Een ecosysteem is een gebied waarbinnen organismen verschillende relaties hebben. Factoren hebben invloed op deze relaties, deze kunnen biotisch en abiotisch zijn.
• De Clown- of Harlekijn- of drieband annemoonvis: Na de Harry Potter rage waarna iedereen een uil wilde hebben, was er Nemo. We kennen hem allemaal wel, dat schattige visje uit de gelijknamige film, dat voor…
• De relaties tussen broers en zussen: Sommige relaties tussen broers en zussen zijn hecht, waarbij men elkaar als vrienden beschouwt. In andere gevallen zijn ze afstandelijker, koel of geladen. We gaan er hie…
• Biobrandstof: ethisch verantwoord?: Vele tegenstanders van biobrandstof komen met de voor de hand liggende, maar toch terechte opmerking dat voedsel niet in een brandstoftank hoort. Ze stellen dat er moet ge…
• Hundertwasser (1928 - 2000): Friedensreich Hundertwasser was een excentrieke Oostenrijkse schilder en architect. De kunst van Hundertwasser heeft altijd in het teken gestaan van het streven naar een organisc…

Bronnen en/of referenties

• Nectar VWO biologie bovenbouw, W. Bax e.a., Wolters Noordhoff, Groningen